Towarzystwo Turystów Przyrodników i Krajoznawców zaprasza na wycieczkę z cyklu

"Tajemnice Warszawy i Mazowsza"

Fabryka Ciągników w Ursusie

W chłodny styczniowy dzień wybraliśmy się do Fabryki Ciągników Ursus. Przywitał nas Pan Kazimierz Okraszewski - długoletni pracownik, który z żyty jest z Ursusem, bo w zakładzie pracuje od zawsze, a dziś jest opiekunem Muzeum Historii Ursusa. Zanim w Ursusie zaczęto produkować ciągniki, zakłady przebyły długą drogę innowacji technologicznych z przełomu XIX i XX wieku. W 1893 r. zostaje założone, przez czterech warszawskich inżynierów, przy ulicy Siennej „Przemysłowe Towarzystwo Udziałowe”. Inżynierowie zainwestowali posagi swoich córek (w sumie mieli ich siedem), co pozwoliło na produkcję armatury dla przemysłu spożywczego i gorzelnianego. Rozszerzenie produkcji o silniki spalinowe oraz wprowadzenie znaku URSUS nastąpiło w roku 1907. Ale dopiero w roku 1922 z „Fabryki Silników i Traktorów URSUS - S.A.” wyjeżdża pierwszy polski traktor zwany ciągówką. W 2012 roku minie 90 lat od tego przełomowego wydarzenia przemysłowego.

Zwiedzanie rozpoczęliśmy od hali montażowej przy ulicy Posag 7 Panien, gdzie krok po kroku mogliśmy obejrzeć składanie ciągników marki Ursus. Nawet nielicznie przybyłe na zwiedzanie Białogłowy były zainteresowane szczegółami technicznymi i jako pierwsze miałyśmy okazję wsiąść do nowo złożonej maszyny. To nie bywałe, że mamy tak znakomite traktory, a jednak produkcja ich spada. Pewnie z powodu ceny, która nie jest niska, ale obecna ich jakość wsparta jest na zagranicznych podzespołach - jakich?, niestety, ale nie byłam w stanie już spamiętać tych skomplikowanych nazw. No i ta czerwień! Białogłowy stwierdziły, że szkoda takiego eleganta puszczać w pole. Bo jak na maszynę do prac polowych, to całkiem ładnie i składnie wygląda. Kolejnym punktem zwiedzania było Muzeum Historii Ursusa, gdzie podziwialiśmy prababki i pradziadków obecnych „elegantów” współczesnej techniki, medale i puchary z licznych targów międzynarodowych oraz księgi pamiątkowe z zabytkowymi już wpisami z lat 50-tych i 60-tych XX wieku.

Pan Kazimierz był tak uprzejmy, że zabrał nas dodatkowo na ulicę Traktorzystów, gdzie znajdują się zabytkowe zabudowania z początku XX wieku. Wprawdzie nie można było wejść do tych obiektów, bo dziś znajdują się w rękach innych właścicieli, ale mogliśmy poznać ich architekturę i przede wszystkim kulturę. I tak na naszej drodze pojawiło się Kino zakładowe, Odlewnia aluminium, Odlewnia żeliwa oraz inne budynki przemysłowe (w tym hale). Wizyta w Fabryce pozwoliła poznać jej bogatą historię, a także uświadomić sobie jak niegdyś wielki był to zakład, ile zatrudniał w przeszłości pracowników oraz jaki potencjał został sprzedany i może nieco zatracony.

Dziś Ursus sp. z o.o. to niewielki, przemysłowy zakład produkcyjny, który miejmy nadzieję będzie nadal kultywował tradycje i historię XIX-wiecznego przemysłu w Polsce.

tekst: Agnieszka Ponikiewska, 2011r.

fot. Rajmund Robaszewskifot. Rajmund Robaszewski fot. Rajmund Robaszewskifot. Rajmund Robaszewski

DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd